Buiten

Een tijdje terug schreef ik over Truus,het grote gele konijn, die zo gepest werd door een wit konijn.
Sjaak heeft ze toen in het hok gezet in de onderschuur, na een paar weken mocht ze weer naar
buiten, bij de jonge konijnen, niet meer bij haar oude volkje.
Mama konijn heeft haar meteen laten voelen wie op dat landje de baas is, maar verder is de verstand-
houding heel goed, vooral met de jonge konijnen, zeg maar de neefjes en nichtjes.
Vlak daarna viel opeens het witte konijn in een keer dood, vonden we niet erg, het was een sekreet.
Daarna ging een zwarte, ook plotseling, zonder dat ze ziek was,Sjaak heeft de overgebleven gele en witte
nu opgesloten in de konijnenheuvel, waar ze het trouwens heel goed naar de zin hebben.

 Daarna werd een jonge haaskleurige ziek, die mocht in het binnenhok.
Sjaak had er niet veel hoop op dat het jong het zou overleven, de dierenarts schreef antibiotica
voor, het beest knapte op. Toen ging mamakonijn kwakkelen, ook maar het hok in.
Samen hebben die 2 beesten een paar hele goede weken gehad, gezellig elkaar wassen
en knuffelen, vandaag ging het weer niet goed met mama.

 Ik had een bakje met wat schillen van de knolselderij,  je hoeft ze niet eens te roepen.
Daar kwamen ze al aangerend.

Truus kwam wat later, is ook wat ouder.

Lekker schransen van een paar schillen.

Vroeger vond ik de maanden mei/juni het mooist, als de bomen zo mooi groen waren.
Tegenwoordig kijk ik heel anders tegen de herfst en winter aan, in september zie je nog
de uitbundige bloei, het moet er nog even uitknallen,dan de zaden en bessen, daarna
langzaam(vooral als er niet veel wind is, zoals dit najaar) het afsterven en blad verliezen.

En nu die kale bomen, zo tekende je ze als kind, ik denk nog steeds dat ik ze wil
tekenen, waarom doe ik het eigenlijk niet?
Vind het zo prachtig, die lijnen van de takken, vooral als de bomen netjes op rij staan.

Rond het huis

Heb een tijdlang niets geschreven, had veel oorzaken, eerst druk in huis, m'n blauwe vitrage gordijnen afgehaald en naar boven gebracht. We hebben een laag huis met brede dakgoten,  's winters is het dan al gauw donker in huis en achter ons huis hebben we geen inkijk. In het voorjaar hang ik ze weer op.
Aan de voorkant van het huis heb ik wel overgordijnen en nooit vitrages.
Na al dat gewerk o.a. met dei heggeschaar in het sedum en de kamerschoonmaak, kreeg ik een tennisarm, werd er een beetje moe van, was m'n fototoestel kwijt, mocht wel die van Paulien lenen, maar op dit moment kan ik in m'n hoofd geen nieuwe dingen opnemen, komt wel weer in januari.

Verleden jaar kocht ik een lockmachine, in de winkel legde ze het uit hoe ik moest spannen, thuis ging het fout, andere dag naar de winkel met het ding, heb een uur lang in en uitgespannen tot het goed in het hoofd zat
Wilde nu i.p.v. wit, rood garen, ging naar de winkel en vroeg of zij het weer in wilde spannen, maar leg het a.u.b. niet uit, ik vat het niet. Ik ga nog wel een keer in het nieuwe jaar op les om meer mogelijkheden uit de machine te halen.

Gelukkig vond ik dit weekend m'n camera weer. Als ik iets kwijt ben, zoek ik de zakken na van alle jassen die ik heb, was het dit keer vergeten. Moest buiten even iets doen, trok de jas aan waarmee ik de hond mee uit laat. Wil geen hond meer uitlaten, lief beest, maar als ze een hond of kat ziet, trekt ze m'n arm bijna uit de kom. Met gevolg dat ik erg gespannen loop, slecht voor me.Dus camera was al die tijd in huis, zat in zak van stokoude jas (12 jaar?)in het klompenhok. Maar het meest blij ben ik dat hij niet door iemand meegenomen is. Ik dacht dat ik hem ergens op de kwekerij had laten liggen, de mensen die bij ons werken zijn doodeerlijk, maar er komen ook veel passanten.

Toen ik 50 jaar werd, had ik een dakplataan gevraagd en gekregen. Achter ons huis werd een gat in het asfalt gezaagd, boompje gepoot en groeien maar. Wat ik niet wist, is dat hij gesnoeid moet worden, en hoe meer je snoeit, des te harder hij groeit. Helaas voor de boom, de 13 jaar heeft hij niet vol gemaakt. De zzp'er heeft de boom omgezaagd  en gelukkig al het blad opgeruimd. Sjaak was helemaal blij, het is weer licht in de keuken, en hij kan de kwekerij weer zien. Heb nog een paar oude bomen om laten zagen, een perenboompje, die geen vrucht gaf en in de weg stond van de vijgenboom, een kweepeer ook zonder vrucht en een pruimenboom met heel veel vruchten, die nooit rijp werden, die ene die wel rijp was, smaakte naar perziken, heerlijk, maar voor 1 pruim laat ik geen hele boom staan.

La Can.tina

Toen ik pas met Sjaak getrouwd was hadden we achter ons huis de  rozenkwekerij van 10.000 meter.
Het waren verschillende maten kassen, die in de loop van de tijd aangebouwd waren.
Kwamen we uit ons huis, liepen we door de  de "dijkkas",aan de noordkant van die kas stond "correkas"genoemd naar de buurman die erachter woonde. De " dijkkas"had 15 kappen van 3 meter 20 breed, en "correkas" 5 kappen  van 6 meter 40.
Aan de zuidkant van de "dijkkas" was de schuur om de rozen te bossen en een koelcel.
Aan de westkant van de schuur was de "voorste kas", later gesloopt omdat er een waterbassin moest komen.
Na de 2 kappen van die kas,kwamen de 6 kappen van de "baccara kas" daarna 4 kappen van de "achterste kas, alle kappen waren 9 meter 40 breed.
Tussen de baccara en de dijkkas lag een z.g. lorriepad, in de tijd dat er groente werd geteeld duwden ze een karretje (lorrie) over de rails, later werd het overdekt en heette het de corridor.
Naast de dijkkas was een stukje grond over, daar werd in 1971 nog een kas gebouwd n.l. "de nieuwe kas".

Aan de schuur was het ketelhuis en daarachter de beroemde "groene schuur" daar speelde zich de  jeugd van Sjaak af, konijnen hokken timmeren, brommers opvoeren, later z'n eerste auto opschuren en spuiten.
Het is grappig dat op de plaats van die schuur nu zijn konijnenland is.(ben benieuwd of ze de kerst overleven)
Hij ging ook vaak bij ome Kees aan het werk, Sjaak vond een boerderij leuker dan een kwekerij.
Had zelfs met Kees gewed dat hij boer zou worden, nou ja, het werd een boerendochter waar hij mee trouwde,  die dus tuindersvrouw werd.

Naast de groene schuur lag een pad, daarnaast ook nog 1000 meter kas met 's zomers komkommers en in het voorjaar freesia's. De rozen die we teelden waren rode Garnette en  rose Caroll (babyroosjes) Baccara, een grote rode roos, en later teelden we i.p.v. de Garnette  de Sonia roos, een middelgroot soort.
Al die rassen bestaan inmiddels niet meer, hoewel 2 jaar geleden opeens een bosje Sonia's opdook op de kwekerij, en Paulien de gelukkige was, om ze in ontvangst te nemen.

.

Een andere oom van Sjaak had ook een kwekerij aan dezelfde weg, en in 1976 heeft de familie met een naburige boer het land opnieuw verkaveld. Dat pakte heel goed uit, Sjaak met z'n vader, oom Kees (zonder kinderen)  die andere oom met 2 zoons en de naburige boer.Iedereen had toen een aaneengesloten stuk land.
In 1978 zijn we begonnen met de bouw van "de andere kant" en langzamerhand uitgebouwd tot 20.000 meter
In 1992 zijn alle oude kassen gesloopt en teelden we definitief aan de andere kant

De rozen hadden inmiddels allang het veld geruimd voor de kamerplanten, begonnen met bromelia's (aechmea's) daarnaast ook ficus, dieffenbachia, medinilla.
De medinilla in de dijkkas was een succes maar in de nieuwe kassen aan de andere kant werd het een flop.
Hebben ook nog een seizoen vlijtig liesjes (impatiens) en hortensia geteeld, dat was het ook niet, die hadden constant water nodig, en Sjaak is altijd een droge tuinder geweest.
Met ficus waren we in de oude kas al gestopt, andere kwekers met grote kassen teelden veel goedkoper.

In 1978 bouwden we heel moderne kassen met kappen van 12 meter 80 breed,  geen glas maar kunststof bedekking, z.g. stegdoppelplaat,  een grote schuur voor o.a de potmachine en de vrachtwagen.
Moet ik even nog opschrijven hoe het vervoer ging naar de veiling.
Toen ik Sjaak pas kon hadden ze een dikke BMW  (weet ik nog iets leuks over), de rozen werden 's morgens vroeg achter in de kofferbak gelegd en naar de veiling gebracht. Hadden ze veel rozen, dan werd er een aanhangertje achter gehaakt,  Sjaak heeft het een keer meegemaakt, dat hij samen met z'n vader op weg was, waren ze zo aan het kletsen, kar vergeten, moesten ze weer terug. Toen we getrouwd waren gingen Sjaak en ik vaak samen, ieder met een auto vol rozen en zonder aanhanger.Op een keer, ik reed in m'n Escortje achter hem aan, werd hij bij de verkeerslichten tot stoppen gedwongen door een horde politiemannen
Hij moest tegen de auto gaan staan en werd gefouilleerd,ze hadden het pistool in de hand, opeens kwam er een bericht door de politieradio dat ze ergens anders ook een verdachte BMW hadden gezien, en zonder excuses stoven ze weer weg.Het was blijkbaar verdacht om 's morgens om 5 uur onderweg te zijn. Toen we bij de veiling aankwamen, hadden we elkaar heel wat te vertellen.

Ik weet het is ouwewijvenpraat, maar het was een gezellige tijd, je moest vroeg op en hard werken, maar het was ook leuk, het gewas dat je teelde had je heel vaak in handen.
Eerst rozen knippen (toen ik zwanger was van Paulien vroegen ze in het ziekenhuis waarom ik allemaal krassen op m'n buik had, dat was van die rozenstekels) daarna rozen sorteren, rozen bossen, de rozen in het water zetten, de andere morgen uit de koelcel in de auto, daarna op de veiling, ze liefkozend op een kar leggen. We hadden kwaliteit en dat werd goed betaald.Later werd dat minder omdat de grond uitgeput raakte van die monoteelt. En als de rozen eindelijk op de kar lagen, keek je nog even bij andere kwekers en als beloning naar de kantine voor een kop koffie met een gevulde koek.Al die tijd die je er instak, dat kun je je nauwelijks voorstellen, tegenwoordig gaat alles automatisch en het wordt slecht betaald.

Toen we planten gingen veilen werd er een kleine vrachtauto gekocht, na een paar jaar was hij alweer te klein en kochten we een DAF. Begin 1986 heb ik m'n groot rijbewijs gehaald en aansluitend het chauffeurs diploma.Toen we die DAF 8 jaar hadden hebben we hem ingeruild voor een grotere, daar hebben we maar een jaar of 5 meegereden, Sjaak vroeg een prijs op bij de vervoerder, dat was goedkoper dan eigen vervoer.
Vanaf 1993 wordt alles door speciaal vervoer opgehaald.

In de schuur van 1978, hebben we in 1989 een zolder laten maken met een toiletgroep en een kantine.
In de kantine hielden we ook kantoor, stelde niet veel voor alleen een computer.Onder die zolder had ik zelf nog een kantoortje, stelde ook al niet zo veel voor. Ik had geloof ik 3 mappen, 1 voor de nieuwe rekeningen, 1 voor de betaalde rekeningen, en een map met bankafschriften. Ik hoefde alleen maar te zorgen dat de eerste map elke keer leeg was.Sjaak was het er ook altijd mee eens, geen rekeningen laten liggen, dan weet je tenminste wat je nog overhoudt. Hebben wij als kweker  wel gemakkelijk praten, de veiling betaalt steeds een week na het veilen, het geld is altijd gegarandeerd. We hadden onder de trap nog een piepklein kantoortje, daar werden de veilingbrieven uitgeprint, daar waren speciale OKI  printers voor.

Toen we in 1996 met de plantenarrangementen begonnen verliep het oorspronkelijk nog rustig, alle planten die ik maakte bracht ik voor de veilingklok.Dus alleen als ik zin had, en onze planten waren er eigenlijk te groot voor, ik moest ze bij kopen. Maar de druk werd groot om ze aan te bieden bij wat toen het bemiddelingsbureau heette, dan moest ik een monster neerzetten bij de veiling met de prijs erbij, zodat het besteld kon worden. En Sjaak ging inmiddels ook kleinere bromelia's telen.

Het maken van die dingen hield ik oorspronkelijk helemaal voor mezelf, zaagde takken af van m'n bomen, of ging de wegen langs als er gesnoeid werd. Ik had altijd een bomenzaag in de auto liggen (handzaag).Ik had geen zin om elke keer de duimstok erbij te halen als ik onderweg was, een lange stok hield ik bij m'n oksel, was 130 cm en een middellange van 80 cm hield ik bij m'n broekzak. Maar dat was eigenlijk een jaar later, toen we meer soorten hadden, 40, 50, 110of 130 cm.
Stok zaagde ik af bij 50 cm, timmerde boven aan de stok er 2 latjes aan en zette de stok met een dot gips in een bloempot.Het hele erf lag stikvol met hout, ik had veel afval, te dik of te dun.
Als het gips hard was, pakte ik een plant, potje eraf, een stukje jute erom en met een klos wikkeldraad werd de plant op de dwarsstokjes bevestigd. Daarna een stuk mos erom heen, vastgezet met een paar krammen, en onderin de pot pootte ik de andere plant. Ik had altijd het idee dat m'n collega's mij een prutser vonden, zo van sprokkelvrouw moet weer zo nodig, werden ook behoorlijk opgestookt door m'n schoonvader.

Ik weet nog goed m'n eerste grote bestelling, 2 dagen voor kerst 1996, dacht dat er niet meer besteld zou worden, zo dicht voor kerst, wilde het erf op  ruimen. Belde er een klant voor 108 arrangementen, zoveel had ik in 1 keer nog niet gemaakt.En die man praatte zo dwingend, ik schijterd durfde geen nee te zeggen.Het hout was op, Paulien klom met een zaag in een elzenboom, m'n collega ging alles nieten en gipsen, sprokkelvrouw ging slapen. 's Nachts om 12 uur ging ik alles opbinden, ik geloof dat de anderen het 's morgens hebben afgemaakt.
Later toen er meer bestellingen kwamen moest ik het noodgedwongen uit handen geven, en wat bleek? Collega's  konden veel beter binden dan ik, mijn handen waren toen al niet zo sterk.
Later ontdekte ik de budhanoot, die zetten we met een paar lange nieten vast aan de stok, plant wordt in de noot gepoot en afgedekt met een plukje mos.

Toen het eenmaal goed liep, kwamen er collega's bij, de kantine werd te klein, en het kantoor vroeg meer ruimte. We hebben een leuk gebouwtje tegen de kas laten zetten, ruim kantoor, toiletgroep en kantine.
Na een paar jaar was de kantine te klein, nog een geluk dat de rokers naar buiten gingen.
De oude schuur uit 1978 hebben we in 2003 af laten breken en een grote hal neer laten zetten, hadden we alles van tevoren geweten, hadden we dat leuke gebouwtje met die mooie tuin erbij nooit geplaatst. De tuin werd helemaal gerooid, zonde, maar het kon niet anders, achteraf is kijken in de koe z'n kont. De kantine werd ook kantoor,we kregen een prachtige kantine in mexicaanse stijl in de nieuwe hal aan de wegkant. Een mooie keuken erin, koffieautomaat, een bar met 10 soorten thee,vers fruit, cup a soup en een pot met snoep.
En op de muur een mooie schildering, gemaakt door Olga. Het is nog niet af, dacht pas dat de verf loslaat, maar ze heeft het zelf afgeschuurd omdat ze een ander idee heeft

In het midden van de hal is een laadkuil, die hebben we bij de bouw van de hal niet verplaatst, dat zou vreselijk duur zijn.Dus hebben we aan de andere kant een mooie ruimte, met net zo'n mooi hoog balken plafond als in de kantine. 9 jaar geleden hadden we er een winkel annex showroom gemaakt. Liep voor geen meter in een klein dorp en aan een doodlopende weg. En iedereen zei dat zoiets zo leuk was en dat ze gauw kwamen kijken.Wat bij Sjaak de opmerking uitlokte dat als iedereen kwam die het van plan was, de winkel te klein zou zijn. Heb ook nog een tijdje groenworkshops erbij gedaan, kostte alleen maar geld, ik had zoveel mooie spullen, maar het was graaien en grabbelen. Eens in de maand kwam er op maandagavond een vriendinnengroep, moest ze met alles helpen, zat geen vooruitgang in, stonden soms een half uur buiten te roken, gingen pas om 11 uur weg. Heb ook nog kinderpartijtjes gedaan, vond ik erg leuk, vooral figuurzagen of iets natuurlijks b.v. met vogelvoer en bloembolletjes. Maar voor het geld moet je dat niet doen, kost veel voorbereiding en brengt weinig op. Daar ben ik officieel nooit mee gestopt, maar als je geen reclame maakt, droogt het vanzelf op. 

Die winkel liep dus helemaal niet, zo nu en dan kwam er een stel uit Nieuwerkerk aan de IJssel, die waren helemaal gek van bromelia's en iemand uit Alphen met een terrarium, dat waren nog m'n beste klanten.

Dinsdagmiddag was ik open, kon ik onderhand gewoon door werken op de kwekerij. Zaterdagmiddag was ik er ook, en wat duurde zo'n middag lang.Naast de planten had ik leuke potten en lantaarns,exotisch materiaal, paverpol (textielverharder) en krijtverf. Legde ik uit hoe krijtverf werkte, vroegen ze waar je het kon kopen, zei ik dat ze het bij mij konden kopen. Ja maar kun je het ook bij de G.amma kopen?

En daarom verdwijnen alle leuke winkeltjes, mensen gaan liever naar een massawinkel, waar van alles 100 stuks liggen. Op een bepaald moment hield ik uitverkoop, alles voor de helft. Toen was het even heel druk in de tent. En ik was blij dat ik er vanaf was.

Paulien wilde graag bedrijfsfitness, laminaat op de vloer en apparaten gekocht. De animo ervoor is wisselend, ik ga weleens op de loopband, in ieder geval ga ik binnenkort weer beginnen, echt waar. Overal hangen gordijnen voor de mooie ramen, omdat het tevens een fotostudio is. Olga heeft onlangs een nieuwe camera gekocht en maakt tegenwoordig de foto's voor de klanten. En het ledikantje van Ryan staat er, 's morgens slaapt hij altijd een paar uur, zodat ik m'n handen vrij heb. Als ik hem in huis op bed leg, kan ik niet zomaar weglopen. In de tuin (kwekerij) zijn er moeders genoeg.

De budhanoot komt uit India, volgens mij groeit er geen vrucht in, alleen heel veel bruine blaadjes.Omdat de noot zo populair wordt heeft de Indiase overheid beslist dat ze een beperkte tijd geraapt mag worden. De tijd is zo kort dat ze geen gelegenheid hebben om ze van de bomen af te slaan, er ligt dan nog genoeg op de grond.
Hadden wij op een bepaald moment geen noten meer, gingen toen met een niettang een lap cocos om een potje  nieten, was te duur. Kregen  een aanbod om de boabob te gebruiken, zijn er miljoenen van. Het beroemde nadeel werd een voordeel, omdat die noot zo klein is, hebben we meer mogelijkheden. Sinds afgelopen zomer gebruiken we naast de bromelia's ook vetplantjes en hedera.  Voor de veilingklok wordt het absoluut niet betaald, sinds we begin november ermee op de beurs stonden, wordt het heel goed besteld,bij bestellingen bepalen we zelf de prijs.

Sinds dit jaar hebben we een arrangement in een kistje, ik voel me steeds schuldig als ik Olga zie verven, eigenlijk moet ik dat doen, het was mijn idee. Olga houdt wel een traditie in stand, een bus met verf omgooien als tie nog vol is. Elke keer als ik er met Ryan langs loop, zegt hij: "Ah ooh".